Vermogensplanning

Emigreren als box 3-exit

Wie Nederland verlaat, stopt met box 3 betalen. Maar emigratie heeft fiscale gevolgen die verder gaan dan alleen de vermogensrendementsheffing. Dit is wat u moet weten.

Box 3 stopt na vertrek

Geen NL fiscaal inwonerschap = geen box 3-heffing op beleggingsvermogen

Populaire bestemmingen

UAE (0% IB), België (geen vermogenswinst), Portugal (IFICI), Spanje

Let op: conserverende aanslag

Box 2-aandeelhouders krijgen bij vertrek een belastingclaim mee

Waarom overwegen mensen te emigreren?

De aankomende Wet Werkelijk Rendement maakt box 3 ingrijpender dan het ooit was. Ongerealiseerde koerswinsten worden straks jaarlijks belast tegen 36%. Voor beleggers met een groot vermogen in aandelen of ETFs kan dat een structurele aanslag op het samengesteld rendement betekenen.

Voor een deel van de beleggers is emigratie daardoor meer dan een gedachtenexperiment geworden. Zeker als er ook andere redenen zijn, zoals werk in het buitenland, een internationale levensstijl of een partner in een ander land, dan kan de fiscale component de doorslag geven.

Emigratie is een ingrijpende levensbeslissing. De fiscale besparing is zelden de enige reden. Dit artikel behandelt uitsluitend de fiscale kant. Persoonlijke en praktische overwegingen vallen buiten scope.

Wat verandert er fiscaal bij vertrek?

Box 3: heffing stopt na vertrek

Box 3 wordt berekend op basis van uw situatie op 1 januari (de peildatum). Bent u op 1 januari nog fiscaal inwoner van Nederland, dan betaalt u over dat jaar de volledige box 3-heffing, ook als u later dat jaar emigreert. Het jaar daarna bent u vrij van Nederlandse box 3, mits u dan geen fiscaal inwoner meer bent.

Strategisch emigreren vóór 1 januari van een belastingjaar kan dus zin hebben. Maar let op: fiscaal inwonerschap is meer dan een inschrijving. De Belastingdienst kijkt naar uw feitelijke leef- en werksituatie.

Conserverende aanslag: voor box 2-aandeelhouders

Heeft u een aanmerkelijk belang (5% of meer in een BV), dan legt de Belastingdienst bij emigratie een conserverende aanslag op. Dit is een belastingclaim over de opgebouwde maar nog niet gerealiseerde winst in uw BV-aandelen. De aanslag wordt niet direct geïnd, maar blijft openstaan.

Voor emigraties na 15 september 2015 geldt dat de conserverende aanslag geen vaste einddatum heeft. De claim vervalt pas als de aandelen zijn verkocht of er dividend is uitgekeerd én de verschuldigde belasting is betaald. Via belastingverdragen kan de feitelijke heffing beperkt zijn, maar de claim zelf blijft.

Heeft u een BV? Laat u adviseren door een belastingadviseur gespecialiseerd in emigratie voordat u stappen zet.

AOW: opbouw stopt bij vertrek

U bouwt AOW-rechten op voor elk jaar dat u tussen uw 17e en 67e in Nederland verzekerd bent. Elke volledig opgebouwde verzekeringsjaar geeft recht op 2% van de volledige AOW-uitkering. Emigreert u voor uw 67e, dan stopt de opbouw en heeft u een 'AOW-hiaat': een lagere uitkering later.

U kunt het hiaat vrijwillig bijverzekeren via de SVB (Sociale Verzekeringsbank), mits u zich aanmeldt binnen een jaar na vertrek. De premie is afhankelijk van uw leeftijd en inkomen.

Pensioen: opgebouwde rechten blijven, maar...

Pensioenrechten opgebouwd via een Nederlandse werkgever blijven bewaard. Maar Nederland houdt op basis van belastingverdragen in veel gevallen het heffingsrecht over pensioenuitkeringen die fiscaal gefaciliteerd zijn opgebouwd in Nederland. Dat betekent dat u later alsnog Nederlandse belasting betaalt over dat pensioen, ook als u dan in het buitenland woont.

De exacte regels hangen af van het belastingverdrag met het bestemmingsland. Voor DGA-pensioen gelden aanvullende regels rondom emigratie die uitgebreide advisering vereisen.

Populaire fiscale bestemmingen

De onderstaande landen worden door Nederlanders het meest overwogen om fiscale redenen. Dit is een beknopt overzicht van de hoofdlijnen. De details zijn complex en veranderen regelmatig, dus controleer altijd de actuele situatie.

🇦🇪

Verenigde Arabische Emiraten (Dubai)

Geen inkomstenbelasting

Voordelen

Geen persoonlijke inkomstenbelasting
Geen vermogenswinstbelasting
Geen box 3-equivalent
Sterk ecosysteem voor ondernemers

Aandachtspunten

Vennootschapsbelasting 9% (boven AED 375k winst, seit 2023)
Hoge kosten van levensonderhoud
Cultureel en praktisch grote aanpassing
Afstand tot familie/netwerk

🇧🇪

België

Geen vermogenswinstbelasting

Voordelen

Geen vermogenswinstbelasting op privébeleggingen (in beginsel)
Geen box 3-equivalent
Geografisch dicht bij Nederland
Dezelfde taal (Vlaanderen)

Aandachtspunten

Progressieve inkomstenbelasting tot 50%
'Kadastraal inkomen' op vastgoed
Actief traden kan wél worden belast
Belastingdienst kijkt kritisch naar schijnemigratie

🇵🇹

Portugal (IFICI)

20% flat rate (IFICI)

Voordelen

IFICI-regime: 20% flat rate op Portugees actief inkomen (10 jaar)
Populair onder Europese expats
Relatief lage kosten van levensonderhoud

Aandachtspunten

NHR (oud regime) afgeschaft per 1 januari 2025, vervangen door IFICI
IFICI is restrictiever dan NHR
Beleggingsinkomsten belast tegen 28%
Vermogenswinsten op aandelen belast tegen 28%

🇪🇸

Spanje (Beckham Law)

24% flat rate (6 jaar)

Voordelen

Beckham Law: 24% flat rate op Spaans inkomen tot €600k (6 jaar)
Populair voor werknemers en zzp'ers
Hoog levensgenot, goede infrastructuur

Aandachtspunten

Regeling geldt primair voor actief inkomen uit Spanje
Passief beleggingsinkomen valt anders uit
Na 6 jaar geldt het reguliere Spaanse progressieve tarief (tot 47%)

Wat verandert er niet bij emigratie?

Emigratie is geen fiscale schone lei. Nederland houdt in een aantal gevallen het heffingsrecht, ook als u ergens anders woont.

Vastgoed in Nederland

Nederlands vastgoed blijft altijd in box 1 of box 3 van de Nederlandse aangifte, ongeacht uw woonplaats. Nederland heeft op basis van vrijwel alle belastingverdragen het recht om onroerende zaken te belasten die op Nederlands grondgebied liggen.

Fiscaal gefaciliteerd pensioen

Pensioen dat in Nederland is opgebouwd met belastingaftrek, valt bij uitkering doorgaans onder het heffingsrecht van Nederland of het verdragsland, afhankelijk van het toepasselijke belastingverdrag. Pensioen 'meenemen' naar een land met lage belasting is zelden zo eenvoudig als het klinkt.

Box 2 na emigratie (conserverende aanslag)

Zoals hierboven beschreven: de conserverende aanslag blijft openstaan tot de aandelen zijn verkocht en de belasting is voldaan. U kunt niet emigreren en uw BV-winst daarna belastingvrij uitkeren.

Voor wie is emigratie een realistisch alternatief?

Meer kans van slagen bij

Hoog vermogen (€500k+), waarbij belastingbesparing substantieel is
Remote werkers of gepensioneerden zonder NL inkomensbinding
Wie al om andere redenen wil emigreren
Ondernemers die hun bedrijf meeverplaatsen

Minder voor de hand liggend bij

Werknemer met vast contract in Nederland
Kleiner vermogen (<€200k), waarbij kosten opwegen tegen besparing
Vastgoedbezitters met veel NL onroerend goed
DGA's met complexe BV-structuur en conserverende aanslag

De Belastingdienst kijkt bij emigratie kritisch naar de feitelijke situatie. Een formele uitschrijving bij de gemeente is niet genoeg: als uw sociale en economische leven grotendeels in Nederland blijft, kunt u fiscaal inwoner van Nederland blijven. Laat uw situatie beoordelen door een gespecialiseerde belastingadviseur.