Achtergrond: de weg naar werkelijk rendement
Op 24 december 2021 deed de Hoge Raad een baanbrekende uitspraak: het toenmalige Box 3-systeem schond het eigendomsrecht en het gelijkheidsbeginsel. Het systeem ging er vanuit dat belastingplichtigen een hoog fictief rendement behaalden, terwijl de werkelijkheid voor spaarders veel lager lag.
Als gevolg hiervan moest de Belastingdienst 'rechtsherstel' bieden voor de jaren 2017-2022. Miljoenen belastingplichtigen ontvingen een teruggave of herziene aanslag.
Het huidige systeem (2026)
Zolang de nieuwe wet er niet is, geldt het overbruggingsstelsel per categorie. De tabel hieronder is belastingjaar 2026 en is nu in werking. Overige bezittingen: 6,00%. In 2025 was dat 5,88%. Spaargeld was toen 1,37%, nu 1,28%.
| Categorie | Fictief rendement 2026 | Belasting (36%) |
|---|---|---|
| Banktegoeden | 1,28% | 0,46% |
| Beleggingen (overige bezittingen) | 6,00% | 2,16% |
| Onroerend goed | 6,00% | 2,16% |
| Schulden (aftrekbaar) | 2,70% | -0,97% |
Rekenvoorbeeld: belastingjaar 2026
Situatie 2026: €200.000 volledig belegd (geen fiscale partner). Forfait overige bezittingen 6,00%, in werking.
De nieuwe wet: Wet Werkelijk Rendement (beoogd 2028)
De Tweede Kamer stemde in, maar de Eerste Kamer hield de stemming aan en het kabinet schetst scenario’s. De voorgestelde Wet Werkelijk Rendement zou belasting heffen op werkelijk rendement. Of en wanneer dat doorgaat is politiek open.
Wat valt wél onder rendement
- Dividenden en rentebetalingen
- Ongerealiseerde koerswinsten aandelen/ETFs (jaarlijks)
- Huurinkomsten (netto)
- Waardestijging vastgoed (bij verkoop/realisatie, niet jaarlijks)
- Verkoopwinsten bij realisatie
Compenserende maatregelen
- Verliezen zijn verrekenbaar met toekomstige winsten
- Heffingsvrij vermogen blijft bestaan
- Belastingtarief blijft 36%
- Overgangsregeling voor lopende posities
Het compounding probleem
Het grootste nadeel van de nieuwe Box 3 wet is het effect op samengesteld rendement. Elke euro die u aan belasting betaalt op ongerealiseerde winst, kan niet meer groeien.
20-jaar projectie: €200.000 bij 7% rendement
* Indicatieve berekening. Gebruik onze calculator voor uw persoonlijke situatie.
Impact per vermogenscategorie
Spaarders
BeperktRente is al een 'gerealiseerde' opbrengst. Bij lage spaarrente is de belasting beperkt. Relatief weinig verandering ten opzichte van het huidige systeem.
Aandelenbeleggers / ETF-beleggers
HoogHet hardst getroffen. Jaarlijkse mark-to-market belasting op de koersstijging, ook zonder verkoop. Grote impact op buy-and-hold strategie.
Vastgoedbeleggers
Zeer hoogDubbele heffing: huurinkomsten én waardestijging van het pand worden belast. Vastgoed is illiquide, wat het liquiditeitsprobleem verergert.
Pensioenopbouw privé
StructureelNettovermogen op pensioenleeftijd significant lager door jaarlijkse heffingen. Langere horizons worden proportioneel harder geraakt.
Rechtsonzekerheid: de wet kan nog wijzigen
Wij houden deze pagina actueel bij alle relevante wijzigingen. Schrijf u in voor onze nieuwsbrief om als eerste op de hoogte te zijn.
Bekijk alle updates